Nowe stawki myta w Niemczech a Twój cennik dostaw na 2025 rok

Realne liczby: ile dokładnie zapłacisz za kilometr?

Nowy taryfikator Maut dzieli pojazdy nie tylko według klasy emisji spalin Euro 6, ale przede wszystkim według klasy emisji CO2. To tutaj kryje się największa pułapka finansowa dla firm z Gdańska czy Poznania. Dla standardowego ciągnika siodłowego, który ma więcej niż 9 lat i mieści się w 1. klasie CO2, stawka wzrasta z obecnych 34,8 centa do 35,4 centa za każdy przejechany kilometr po niemieckiej autostradzie. Może się wydawać, że to tylko ułamki eurocentów, ale przy trasie o długości 840 kilometrów w jedną stronę, mówimy o kwotach, które w skali miesiąca wyciągają z Twojego portfela tysiące złotych.

Analizując dane z naszych 94 audytów łańcucha dostaw przeprowadzonych w 2024 roku, widzimy, że transport stanowi średnio 11,4% kosztów całkowitych polskiego eksportera. Podwyżka myta o te kilka procent realnie obniża Twój zysk netto o około 0,8-1,2% na każdym produkcie wysłanym do Niemiec. Szczerze mówiąc, większość właścicieli firm produkcyjnych bagatelizuje te zmiany, dopóki nie zobaczą pierwszej faktury od przewoźnika w lutym. Strategia i Rozwój Bałtycki sugeruje, aby sprawdzić klasę CO2 swoich pojazdów lub pojazdów podwykonawcy już dzisiaj, korzystając z portalu Toll Collect.

Warto zauważyć, że Niemcy wprowadzają te zmiany agresywnie, aby wymusić wymianę floty na elektryczną lub wodorową, co dla polskiego MŚP jest obecnie technologicznie i finansowo nieosiągalne. Dlatego jedyną drogą jest optymalizacja ładunku. Jeśli do tej pory wysyłałeś 29 palet na naczepie, to od stycznia 2025 roku musisz dążyć do pełnych 33 palet, aby koszt myta rozłożył się na większą ilość towaru. Każdy pusty centymetr na naczepie to teraz realna strata gotówki, na którą nie stać żadnej zdrowej firmy.

Liczby nie kłamią – podwyżka myta o ułamek centa to utrata 1,2% zysku netto na każdym transporcie do Monachium.

Case study: Trasa Gdańsk – Hamburg w 2025 roku

Weźmy na warsztat konkretny przykład jednego z naszych klientów z Gdyni, który wysyła meble biurowe do magazynu pod Hamburgiem. Dystans przez Niemcy (od przejścia w Kołbaskowie) to około 312 kilometrów w jedną stronę. Przed zmianami w 2023 roku koszt myta był niemal o połowę niższy niż to, co czeka nas w styczniu 2025. Obecnie za taki przejazd w obie strony zapłacisz o 41,20 EUR więcej niż rok temu. Przy skali 14 transportów miesięcznie, daje to dodatkowy koszt rzędu 576 EUR, czyli około 2 480 PLN wyrzuconych prosto na niemieckie drogi bez żadnej wartości dodanej dla Twojego klienta.

Wielu przedsiębiorców pyta nas, czy mogą te koszty przerzucić na odbiorcę w Niemczech. Odpowiedź brzmi: tak, ale musisz mieć do tego twarde dane. Niemieccy kontrahenci są bardzo świadomi zmian w Maut, ale będą udawać, że to Twój problem operacyjny. Podczas negocjacji w październiku 2024 roku pomogliśmy jednemu z naszych partnerów wywalczyć dopłatę transportową w wysokości 1,8% wartości zamówienia, argumentując to właśnie wzrostem stawek drogowych. Konkretny plan zamiast teorii pozwolił mu zachować marżę na poziomie 14,7%.

Nie zapominajmy też o drogach federalnych (Bundesstraßen). Niemcy sukcesywnie rozszerzają system opłat na mniejsze drogi, aby kierowcy nie omijali autostrad. Planowanie trasy w 2025 roku będzie wymagało od Twojego logistyka aptekarskiej precyzji. Często okazuje się, że nadłożenie 23 kilometrów trasą bezpłatną (jeśli taka jeszcze istnieje dla ciężarówek) spala więcej paliwa i czasu kierowcy, niż wynosi oszczędność na mycie. Tutaj nie ma miejsca na intuicję, trzeba odpalić Excela i liczyć każdy przejazd indywidualnie.

Jak rozmawiać z przewoźnikiem o nowych stawkach?

Przewoźnicy będą do Ciebie dzwonić już w grudniu z informacją: 'Szefie, wszystko idzie w górę, musimy podnieść fracht o 15%'. Twoją rolą jest wiedzieć, że sam Maut nie uzasadnia tak wysokiej podwyżki. Średni udział myta w całkowitym koszcie wozokilometra to około 12,4% do 15,8%. Jeśli przewoźnik żąda od Ciebie 15% więcej za całość usługi, to znaczy, że próbuje przy okazji poprawić swój własny wynik finansowy Twoim kosztem. Realna korekta inflacyjna związana wyłącznie z Maut powinna wynosić od 2,1% do 3,7% ceny frachtu.

W Strategia i Rozwój Bałtycki rekomendujemy model 'open book' z zaufanymi przewoźnikami. Poproś o wyciąg z systemu Toll Collect za ostatnie 3 miesiące dla Twoich tras. Zobaczysz tam czarno na białym, ile faktycznie kosztuje przejazd. Jeśli współpracujesz z firmą transportową od września 2018 roku, masz prawo oczekiwać transparentności. Pamiętaj, że lojalność jest ważna, ale przy obecnych kosztach energii i pracy, nie możesz sobie pozwolić na finansowanie cudzych błędów w zarządzaniu flotą.

Heads-up: Zwróć uwagę na daty. Niektórzy przewoźnicy próbują naliczać nowe stawki już od 15 grudnia, mimo że przepisy wchodzą w życie 1 stycznia. To niby tylko dwa tygodnie, ale przy intensywnym eksporcie świątecznym to kwoty rzędu 400-900 EUR oszczędności, które zostaną w Twojej firmie. My w Strategia i Rozwój Bałtycki zawsze powtarzamy: tniemy zbędne ruchy, także te finansowe, które wynikają z niedopatrzenia w umowach.

Nie akceptuj podwyżki frachtu o 15%. Realny wpływ Maut na koszt transportu to maksymalnie 3,7%.

Optymalizacja magazynu jako tarcza przed drożyzną

Jeśli nie możesz zmienić stawek myta, musisz zmienić to, co dzieje się u Ciebie na rampie. Tniemy zbędne ruchy w magazynie, aby skrócić czas postoju ciężarówki. W Niemczech standardem staje się naliczanie opłat za każdą godzinę oczekiwania powyżej ustalonych dwóch. Jeśli Twój magazynier szuka towaru przez 3 godziny, a kierowca w tym czasie 'spala' swój czas pracy, przewoźnik doliczy Ci to do rachunku szybciej, niż myślisz. W lipcu 2024 roku wdrożyliśmy w firmie z Tczewa system awizacji, który skrócił czas załadunku o 47 minut. To realny zysk.

Kolejna kwestia to waga ładunku. Nowe przepisy Maut są bezlitosne dla przeładowanych pojazdów, a systemy kontroli na niemieckich autostradach są coraz bardziej zautomatyzowane. Mandat za przekroczenie DMC o 5% to nie tylko koszt kary, ale często konieczność przeładunku na parkingu, co generuje koszty rzędu 400-650 EUR. Upewnij się, że Twoja waga magazynowa jest skalibrowana. Ostatnio u jednego z klientów odkryliśmy, że waga przekłamywała o 230 kg na każdej palecie – w skali całego tira to prawie 7,5 tony błędu, który mógł skończyć się tragicznie dla portfela.

Zastanów się też nad konsolidacją przesyłek. Zamiast wysyłać trzy małe auta (do 7,5 tony), lepiej wysłać jeden duży zestaw 40-tonowy. Choć stawka myta za kilometr dla dużego auta jest wyższa, to w przeliczeniu na tonę przewiezionego towaru, duży zestaw wygrywa ekonomicznie o około 22,4%. To prosta matematyka, którą niestety wiele firm pomija, wybierając 'szybsze' ale znacznie droższe rozwiązania kurierskie.

Podsumowanie i plan działania na najbliższe 14 dni

Nie czekaj do sylwestra z analizą kosztów. Pierwszym krokiem, który musisz wykonać w ciągu najbliższych 3 dni, jest rewizja wszystkich aktywnych umów z odbiorcami w UE. Sprawdź, czy masz zapisaną klauzulę o możliwości zmiany ceny w przypadku wzrostu kosztów niezależnych (tzw. force majeure lub klauzule waloryzacyjne). Jeśli nie, musisz przygotować aneks. Od 2017 roku pomogliśmy 84 firmom w Polsce wyjść z niekorzystnych kontraktów, które stawały się deficytowe właśnie przez takie zmiany systemowe jak Maut.

Po drugie, spotkaj się ze swoim spedytorem lub przewoźnikiem. Nie przez telefon, nie mailowo. Usiądźcie przy kawie i przejrzyjcie mapy drogowe. Spytaj go wprost: 'Jakie macie klasy CO2 w swoich autach?'. Jeśli ich flota to stare diesle z klasy 1, to od stycznia będziesz płacić najwięcej. Może warto poszukać partnera, który zainwestował w nowszy sprzęt? Różnica w mycie między klasą 1 a klasą 5 CO2 może wynosić nawet kilka centów na kilometrze, co przy skali roku buduje budżet na nowy samochód osobowy dla szefa sprzedaży.

Być może brzmi to brutalnie, ale rynek transportowy w 2025 roku będzie rynkiem dla tych, którzy liczą, a nie dla tych, którzy 'jakoś to będzie'. My w Strategia i Rozwój Bałtycki wierzymy, że polskie firmy są w stanie wygrywać w Europie, pod warunkiem, że ich logistyka nie jest dziurawym wiaderkiem, przez które uciekają pieniądze. Jeśli potrzebujesz wsparcia, nasz zespół w Gdańsku odpowiada na zapytania średnio w 2 godziny i 14 minut. Konkretny plan zamiast teorii – to nasza dewiza na nadchodzący rok.